چهارشنبه 06 اسفند 1399
Flowers

حق ارتفاق در ملک غیر و انواع آن

حق ارتفاق در ملک غیر و انواع آن

یکی از حقوقی که وابسته و قائم به ملک می باشد حق ارتفاق است.

حق ارتفاق در حقیقت حق فردی در ملک دیگری می باشد که به موجب آن، حق تصرف بر بخش هایی از ملک از مالک سلب می شود و در مقابل به دارنده حق اجازه داده می شود که در حدود عرف و قانون از بخش هایی از ملک استفاده نماید.

تعریف حق ارتفاق

پایگاه خبری ملک هفت جزئیات مربوط به حق ارتفاق را گردآوری کرده است که در ادامه به شرح آن می پردازیم.

واژه ارتفاق از ریشه رفق به معنای مدارا و سازش گرفته شده است.

حق ارتفاق حقی است که یک مالک به تبع حقی که در ملک دیگری دارد می تواند از آن استفاده نماید؛ بنابراین این حق وابسته به وجود ملک می باشد و عناوینی نظیر حق عبور، حق شرب، حق مجری، حق ناودان و حق شبکه را نیز در بر می گیرد.

به عنوان مثال اگر فردی برای رسیدن به زمین خود ناگزیر است از زمین ملک همسایه عبور کند؛ می توان نتیجه گرفت که او حق عبور از آن زمین را دارد.

شایان ذکر است که حق ارتفاق قابل تقسیم نیست. به عبارت دیگر، در صورتی که حق ارتفاق به نفع ملکی مشاع وجود داشته باشد پس از تقسیم ملک، حق ارتفاق برای هر دو وجود خواهد داشت و هر یک به طور مستقل می توانند از آن بهره ببرند.

تفاوت حق ارتفاق و انتفاع

حق ارتفاق مربوط به اموال غیرمنقول نظیر ملک و زمین است؛ در صورتی که حق انتفاع می تواند به اموال منقول و غیرمنقول اختصاص یابد.

حق ارتفاق برای ملک تعریف می شود؛ در حالیکه حق انتفاع مربوط به شخص می باشد.

برخلاف حق انتفاع که جز در موارد خاص، موقتی است؛ حق ارتفاق به صورت پیوسته و همیشگی وجود دارد؛ یعنی تا زمانی که دارنده حق ارتفاق مالک زمین همسایه باشد، این حق به قوه خود باقی است.

بیشتر بخوانید
سرقفلی و شرایط نقل و انتقال آن

انواع حق ارتفاق

حق ارتفاق به طور معمول از طریق شیوه های قانونی، قراردادی و طبیعی ایجاد می شود.

گاهی قانون گذار حقی را برای افراد به رسمیت می شناسد که به آن ارتفاق قانونی گفته می شود. به عنوان مثال، همان طور که در قانون برنامه عمرانی سوم کشور ذکر شده است دولت در خصوص زمین های قرار گرفته در مسیر خطوط مواصلاتی، برق، آب و لوله های نفت و گاز حق ارتفاق دارد.

گاهی نیز حق ارتفاق به واسطه ی قرارداد میان مالک زمین و دارنده حق ارتفاق ایجاد می شود که در این صورت حق ارتفاق قراردادی نامیده می شود.

این مورد در ماده 94 قانون مدنی نیز در نظر گرفته شده است به نحوی که مالکان می توانند در ملک خود هر گونه حقی که بخواهند برای دیگری ایجاد کنند.

نوع دیگری از حق ارتفاق، حق ارتفاق طبیعی است که از طریق وضعیت طبیعی املاک ایجاد می شود. به عنوان مثال، زمینی که در سطح پایین تری قرار گرفته محل عبور فاضلاب و باران زمین سطح بالاتر می باشد.

شایان ذکر است که در صورتی که حق ارتفاق به اختیار مالک داده شده باشد، هر زمان که بخواهد می تواند اجازه عبور و ارتفاق را پس بگیرد.

حق ارتفاق مثبت و منفی

حق ارتفاق مثبت به این معناست که دارنده آن اجازه استفاده از ملک دیگری را داشته باشد مانند حق مجری، حق شرب یا حق عبور از زمین دیگری.

حق ارتفاق منفی به این معناست که تصرف برخی بخش ها از مالک سلب می شود و دارنده حق ارتفاق می تواند از این محدودیت ها بهره ببرد مانند حق حریم ملک و قنات؛ در چنین شرایطی تصرف بر بخش هایی از زمین که برای صاحب حریم زیان آور و مشکل ساز است از مالک زمین سلب می شود.

وظایف افراد در خصوص حق ارتفاق

دارنده حق ارتفاق تنها در حدود عرف می تواند از این حق منتفع شود و اجازه سوء استفاده از این حق را ندارد. به عنوان مثال، دارنده حق ارتفاق نمی تواند دیروقت و در زمان خواب مردم به ملک غیر وارد شود و آسایش مالک را سلب نماید.

از سوی دیگر، مالک نیز نمی تواند در ملک خود تصرف ایجاد کرده و مانع اجرای حق ارتفاق گردد.

شایان ذکر است که هزینه استفاده از حق ارتفاق به عهده دارنده آن می باشد در حالی که هزینه های نگهداری و حفظ مال به عهده مالک می باشد.

 

اخبار مرتبط


ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.