جمعه 17 اردیبهشت 1400
Flowers

عدم تعادل در بازار عرضه و تقاضا و اثر آن بر بازار مسکن

عدم تعادل در بازار عرضه و تقاضا و اثر آن بر بازار مسکن

در هفته­ های اخیر که نرخ ارز به شدت افزایش یافته است، خبر هایی از طرف بانک مرکزی در خصوص افزایش عرضه ارز و برقراری آرامش در این بازار به گوش می­رسید با این حال، رشد قیمت­ ها همچنان ادامه دارد و وعده کاهش قیمت­ها محقق نشده است.

نتایج بررسی ها حاکی از این است که یکی از مهم ترین دلایل وجود مازاد تقاضا در بازار ارز، محدودیت های اعمال شده از طرف بانک مرکزی بر برخی از صرافی ها می­باشد.

وضعیت بازار ارز در هفته های اخیر

به دلیل وجود مازاد تقاضا در بازار ارز و به تبع آن افزایش قیمت­ها، بانک مرکزی وعده­ ی افزایش عرضه ارز و ایجاد آرامش در بازار را داده بود.

با این حال، هنوز هم قیمت­ها در حال رشد بوده و خبری از برقراری تعادل در این بازار نیست.

بررسی­ ها نشان می دهد که افزایش عرضه ارز توسط بانک مرکزی صورت گرفته اما یک سری سیاست­ ها که انجام معاملات ارزی در سامانه نیما و بازار متشکل ارزی را محدود کرده است مانع از برقراری تعادل در این بازار شده است.

پارادوکس مازاد تقاضا در بازار ارز و مازاد عرضه در بازار متشکل ارزی

بازار متشکل ارزی که به تازگی و به صورت آزمایشی کار خود را شروع کرده است، با هدف انتقال مرجعیت نرخ ارز به داخل کشور راه اندازی شده است.

به عبارت دیگر، قرار است که این بازار اساس تعیین نرخ ارز را از بازارهای منطقه ای به داخل ایران منتقل کند. تفاوت بازار متشکل ارزی با بازار فعلی ارز این است که در بازار متشکل ارزی تنها معامله گران بزرگ یعنی بانک ها، صرافی ها و بانک مرکزی حضور دارند؛ در حالیکه در بازار فعلی ارز تمام افراد می توانند اقدام به خرید یا فروش ارز نمایند.

تمام اطلاعات مربوط به بازار متشکل ارزی بر روی تارنمای https://www.ice.ir/  قابل دسترسی است.

از یک سو، بانک مرکزی تنها در یک روز 180 میلیون دلار ارز در بازار متشکل ارزی عرضه کرده است. از سوی دیگر، میزان تقاضا تنها 5 میلیون دلار بوده است.

افزون بر این، با وجود آنکه حدود 1 میلیارد و 88 میلیون یورو از ارز حاصل از صادرات در سامانه نیما خریداری شده؛ تنها 613 میلیون یورو بابت واردات پرداخت شده است.

تناقضی که وجود دارد این است که در حالیکه مازاد تقاضای ارز در بازار وجود دارد و قیمت ها به شدت در حال افزایش است، در بازار متشکل ارزی تقاضا کم تر از عرضه می­ باشد.

همچنین فاصله زیادی بین ارز حاصل از صادرات و ارز تخصیص داده شده برای واردات وجود دارد. مجموع این موارد نشان می دهد که در خرید ارز برای صرافی ها محدودیت وجود دارد، همچنین یک سقف فروش هم برای صرافی ها در نظر گرفته شده است که موجب شده خرید بیش تر ارز از این بازار توجیه اقتصادی نداشته باشد.

بیشتر بخوانید
آخرین وضعیت طرح فروش متری مسکن در بورس کالا

ایجاد محدودیت در بازار متشکل ارزی

در گذشته هر صرافی تنها امکان خرید 100 هزار یورو را در روز داشت اما از هفته گذشته این سقف به 300 هزار یورو افزایش پیدا کرده است؛ این در حالی است که هر صرافی تنها امکان مبادله 100 هزار یورو با اسکناس در روز را دارد. به عبارت دیگر، کل مبلغ 300 هزار یورو خریداری شده در سه روز قابل دریافت است.

با توجه به اینکه حدود 140 صرافی در بازار متشکل ارزی فعالیت دارند، اگر تمام این صرافی ها در روز سقف خرید خود را انجام دهند در مجموع 14 میلیون یورو خریداری می شود و به هیچ وجه امکان بهره برداری از عرضه ی 180 میلیون دلاری بانک مرکزی وجود ندارد.

محدودیت دیگری که در بازار متشکل ارزی وجود دارد این است که مبادله ارز میان صرافی ها ممنوع اعلام شده است و یک صرافی پس از خرید ارز امکان فروش آن را به صرافی دیگر در بازار متشکل ارزی ندارد.

ایجاد محدودیت برای صرافی های غیر بانکی

محدودیت دیگری که برای صرافی ها در نظر گرفته شده است، این است که صرافی های غیر بانکی دیگر امکان خرید ارز حاصل از صادرات شرکت های بزرگ مانند پتروشیمی و فولاد را ندارند و تنها می توانند ارز شرکت های صادراتی خرد را خریداری نمایند. این در حالی است که ارز عرضه شده در سامانه نیما یک حواله ارزی بوده که برای واردات کالاهای با اولویت 21 و 22 تخصیص داده می شود.

بنابراین تفاوتی میان صرافی بانکی و صرافی غیر بانکی برای خریداری این حواله ارزی وجود ندارد. این اقدام تنها موجب کاهش فعالیت صرافی های غیر بانکی می شود. به همین دلیل است که فاصله زیادی میان ارز حاصل از صادرات و ارز تخصیص داده شده برای واردات ایجاد شده است.

مهلت ضرب الاجلی به صادر کنندگان و نوسان بیشتر در بازار ارز

دلیل دیگر عدم تعادل در بازار ارز تصمیم گیری دولت در خصوص تعیین مهلت برای صادر کنندگان جهت بازگرداندن ارز حاصل از صادرات می باشد. بر اساس این تصمیم گیری، صادرکنندگان تا پایان تیر ماه مهلت دارند تا تعهد خود را انجام داده و ارز حاصل از صادرات را تحویل دهند. اگرچه بازگشت ارز حاصل از صادرات کاملا ضروری بوده و باید توسط مسئولین امر پیگیری شود اما تعیین مهلت ضرب الاجلی راهکار آن نیست و به نوسانات در بازار ارز دامن خواهد زد؛ چرا که صادر کنندگان برای انجام تعهد خود در این بازه زمانی کوتاه، متقاضی دریافت ارز در بازار خواهند شد و مازاد تقاضای موجود در بازار ارز شدت بیشتری خواهد گرفت. راهکار منطقی تر برای حل این مسئله این است که به صادر کنندگان امکان بازگرداندن ارز در بازه های زمانی طولانی تر و حتی به صورت اقساطی داده شود تا فشار بیشتری به بازار در جهت افزایش تقاضا وارد نشود.

با توجه به دلایلی که در خصوص عدم تعادل عرضه و تقاضا در بازار ارز بیان شد، لازم است که بانک مرکزی در خصوص تصمیمات اخیر خود به ویژه در بازار متشکل ارزی و تعیین مهلت ضرب الاجلی برای صادر کنندگان تجدید نظر کند و با اقدامات منطقی تر زمینه ایجاد آرامش در بازار ارز را فراهم آورد.

رابطه بازار دلار با بازار مسکن

به طور کلی عدم تعادل در بازر ارز به دو صورت بلند مدت و کوتاه مدت به بازار مسکن تاثیر می گذارد.

در اثر کوتاه مدت عدم تعادل در قیمت ارز با افزایش قیمت مسکن رابطه عکس دارد و در بلند مدت با افزایش قیمت مسکن رابطه مستقیم می شود.

به این معنا که در کوتاه مدت با افزایش نرخ ارز بازار مسکن از رونق افتاده و این رکود زمینه مناسبی را برای بازار اجاره مسکن و مستاجران فراهم می آورد.

دلیل این اتفاق این است که سرمایه گذاران ترجیح می دهند که سرمایه خود را به خرید ارز اختصاص داده و از سودهای کوتاه مدت بهره ببرند به همین دلیل ممکن است املاک خود را زیر قیمت واقعی به فروش برسانند و به خرید ارز بپردازند.

اما در اثر بلند مدت این اتفاق کاملا برعکس می شود. به این دلیل که با افزایش نرخ ارز تمامی کالاها و تجهیزاتی که به بخش مسکن مرتبط می شوند متاثر از قیمت ارز افزایش یافته و به دنبال آن قیمت مسکن نیز بالا می رود.

اخبار مرتبط


ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.