چهارشنبه 17 آذر 1400
Flowers

نگارش کلیه قرارداد های ملکی

همراه حقوقی شما در اتاق قرارداد برای معاملات ملکی

خانه حقوق و داوری 89321100 مشاوره در واتساپ

مقایسه حق سرقفلی و حق کسب و پیشه

مقایسه حق سرقفلی و حق کسب و پیشه

حق سرقفلی و حق کسب و پیشه در بسیاری از موارد به جای همدیگر به کار می روند؛ در حالی که از لحاظ قانونی و حقوقی با هم متفاوت هستند.

اصطلاح سرقفلی در واقع پولی است که در زمان انعقاد قرارداد اجاره از طرف مستأجر به مالک پرداخت می گردد. حق کسب و پیشه حقی است که با گذر زمان برای تاجر یا کاسب در محل کسب وی به وجود می آید.

حق کسب و پیشه معمولاً به دلیل حسن شهرت، رونق کسب و کار و مشتری مداری برای کاسب ایجاد می شود.

با توجه به قانونی که در سال 1376 در زمینه روابط میان مالک و مستأجر تصویب گردید؛ حق سرقفلی بر اساس موارد ذکر شده در قانون جایز است اما درخواست پرداخت هر گونه حقی غیر از سرقفلی ممنوع می باشد.

تعریف حق سرقفلی و حق کسب و پیشه

اغلب در زمینه مباحث مربوط به اجاره محل کسب و کار، با واژه های سرقفلی و حق کسب و پیشه مواجه می شویم و در بسیاری از موارد این دو واژه به جای همدیگر به کار می روند؛ اما خوب است بدانیم که این دو از لحاظ قانونی و حقوقی با هم متفاوت هستند. در ادامه به تعریف حق سرقفلی و حق کسب و پیشه و مقایسه این دو پرداخته شده است.

همان طور که پایگاه خبری ملک هفت نشان می دهد؛ اصطلاح سرقفلی به معنای حقی است که در روابط میان مستأجر و مالک مشخص می شود؛ این حق در واقع پولی است که در زمان انعقاد قرارداد اجاره از طرف مستأجر به مالک پرداخت می گردد.

حق کسب و پیشه حقی است که با گذر زمان برای تاجر یا کاسب در محل کسب وی به وجود می آید. حق کسب و پیشه معمولاً به دلیل حسن شهرت، رونق کسب و کار و مشتری مداری برای کاسب ایجاد می شود.

به این ترتیب می توان گفت که حق کسب و پیشه برای مستأجر ایجاد می شود و مالک دارای چنین حقی نمی باشد.

مقایسه حق سرقفلی و حق کسب و پیشه

تا پیش از سال 1376 از حق کسب و پیشه در روابط میان مالک و مستأجر استفاده می شد؛ اما از این سال به بعد واژه سرقفلی مصطلح گردید. در واقع می توان گفت که تا پیش از سال 1376 تفاوتی میان این دو نوع حق در نظر گرفته نمی شده است.

حق سرقفلی و حق کسب و پیشه 3 تفاوت عمده با هم دارند.

سرقفلی در زمان اجاره ملک به مالک پرداخت می شود و حسن شهرت و اعتبار مستأجر اثری بر آن ندارد.

حق سرقفلی برای یک ملک همواره مجاز بوده است اما بسیاری از فقها حق کسب و پیشه را شرعی نمی دانند.

حق سرقفلی بر خلاف حق کسب و پیشه موجب تمدید قرارداد اجاره نمی گردد؛ در زمان اتمام مدت قرارداد، تنها با رضایت مالک و در صورت به توافق رسیدن مالک و مستأجر قرارداد تمدید می شود.

یکی از دلایل توجه به حق کسب و پیشه توسط قانون گذار، آن است که مستأجر در محل کسب خود با تلاش مشتری هایی به دست آورده و برای خود اعتبار ایجاد می کند؛ در صورتی که وی را از محل کسب خود بیرون کنند لازم است که در محل جدید مجددا مدت زمان زیادی تلاش کند تا اعتبار خود را به دست آورد.

بیشتر بخوانید
ملک مجهول المالک از دیدگاه ثبت اسناد و املاک

تخلیه ملک بر اساس حق کسب و پیشه

وجود حق کسب و پیشه موجب می شود که پس از اتمام مدت قرارداد اجاره، به طور خودکار قرارداد تمدید شود؛ به عبارت دیگر مالک حق ندارد از مستأجر بخواهد که ملک او را تخلیه کند. در صورتی که مالک چنین خواسته ای داشته باشد باید مبلغ مربوط به حق کسب و پیشه را به مستأجر پرداخت نماید.

در قانون پیشین مربوط به رابطه میان مالک و مستأجر که در سال 1356 تصویب شده بود؛ مالک در صورت داشتن شرایط زیر می توانست از مستأجر بخواهد که ملک وی را تخلیه کند:

  • در صورتی که حق کسب و پیشه مستأجر را پرداخت نماید و بخواهد ملک را تخریب و بازسازی کند؛ از ملک برای سکونت خود یا نزدیکانش استفاده نماید یا برای شغل خود به آن نیاز داشته باشد.
  • اگر در قرارداد ذکر شده باشد که مستأجر نباید ملک را به مستأجر دیگری اجاره دهد و مستأجر چنین کاری انجام دهد؛ مالک می تواند نیمی از مبلغ حق کسب و پیشه را پرداخت نماید و ملک خود را به دست آورد.
  • در صورتی که مستأجر شغل خود را تغییر دهد، به ملک آسیب وارد کند یا اجاره بها را پرداخت نکند؛ مالک می تواند بدون پرداخت حق کسب و پیشه، عذر مستأجر را بخواهد و ملک خود را به دست آورد.

مبلغ سرقفلی ملک

مبلغ مربوط به سرقفلی با توجه به موقعیت ملک، شرایط و تجهیزات آن مشخص می شود و معمولاً مالک میزان آن را تعیین می کند؛ در حالی که حق کسب و پیشه از سوی دادگاه و بر اساس نظر کارشناسان مشخص می شود.

همان طور که پایگاه خبری ملک هفت به آن اشاره کرده است؛ در صورتی که مبلغ سرقفلی از مستاجر دریافت نشده باشد، حق سرقفلی برای او ایجاد نخواهد شد و مالک هم در زمان اتمام قرارداد اجاره حق گرفتن سرقفلی را از مستأجر نخواهد داشت.

سوالات متداول

آیا حق کسب و پیشه در حال حاضر دریافت می شود؟

با توجه به قانونی که در سال 1376 در زمینه روابط میان مالک و مستأجر تصویب گردید؛ حق سرقفلی بر اساس موارد ذکر شده در قانون جایز است اما درخواست پرداخت هر گونه حقی غیر از سرقفلی ممنوع می باشد.

به این ترتیب برای قرادادهای اجاره ای که از سال 1376 به بعد برای املاک تجاری منعقد شده اند؛ دریافت حق سرقفلی مجاز اما دریافت حق کسب و پیشه ممنوع است.

آیا می توان برای اجاره ملک غیر تجاری سرقفلی دریافت کرد؟

در صورتی که در قرارداد اجاره نامه تصریح شده باشد که ملک مورد نظر غیر تجاری است اما برای کسب و پیشه به اجاره داده شود؛ این اجاره باطل است و مبلغی که از مستأجر دریافت می گردد سرقفلی محسوب می شود که قابل استرداد می باشد.

اخبار مرتبط


ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.