انتظار میرفت که وضعیت بازار مسکن بعد از حدود دو ماه تعطیلی دچار تغییر و تحولات جدی شود، اما اینطور نبود. تحولات سایر بازارهای موازی مسکن مانند بورس و خودرو، اصلیترین دلایل رکود بازار مسکن در شیوع بیماری کرونا میباشند.
باوجود اینکه قیمت خرید و فروش مسکن در شبکههای مجازی، همچنان سیر صعودی دارد؛ اما در کف بازار اتفاق چندانی نمیافتد.
بازار رهن و اجاره نیز تحت تاثیر شیوع بیماری کرونا و تعطیلی مدارس و دانشگاهها در بلاتکلیفی بهسر میبرد.
از طرفی مالکان باتوجه به شرایط اقتصاد کلان و پیشبینی تورم و افزایش احتمالی قیمتها بهدنبال افزایش اجارهبها هستند. از طرف دیگر، توان اقتصادی مستاجران پاسخگوی قیمتهای جدید نیست.
طبق آخرین آمارهای اعلامی، از ابتدای سال 99 تاکنون تعداد معاملات مسکن در شهر تهران کمتر از هزار مورد بوده است.(این درحالی است که واحدهای معاملات مسکن تا روزهای انتهایی فروردین اجازه بازگشایی نداشتند.)
جان دوبارهی بازار مسکن
محمد علیزاده کارشناس حوزه مسکن شهر مشهد درخصوص وضعیت بازار مسکن گفت: هرساله با نزدیک شدن به فصل بهار، بازار مسکن با تقاضای زیاد افراد برای تغییر خانه مواجه میشد که بدون توجه به تاثیر نوسانات نرخ ارز در نقل و انتقالات بود و همین امر باعث رونق در بازار مسکن میشد.
اما در اواخر سال 98 و با بروز بحران جهانی کرونا، تمام معادلات بازار مسکن بههم ریخت. بههمین دلیل بازار مسکن در آستانه سال نو از جانب خریداران و فروشندگان به سکون رسید. البته معادلات اقتصادی پیچیده در ایران که کاملا متمایز با تغییرات جهانی است را هم نباید نادیده گرفت.
نکته اول: باتوجه به شیوع بیماری کرونا با رشد نرخ ارز روبهرو شدیم که بر بازارهای موازی بهویژه مسکن تاثیر چشمگیری خواهد داشت.
نکته دوم: باتوجه به تعطیلی بازار مسکن در اوایل سال جاری و عدم پاسخگویی به نیاز متقاضیان، این احتمال وجود دارد که بازار مسکن رونق دوباره بگیرد؛ چراکه عدهای از فروشندگان به طمع ثبات از فروش املاک امتناع کردهاند، از طرف دیگر خریداران هم بهجهت عدم اطمینان از سیستم بانکی در شرایط بحران از نگهداری پول نقد گریزان خواهند بود.
بازار مسکن در مسیر رکود
یک بنگاهدار در منطقه غرب مشهد میگوید: از تاریخ 15 اسفند بازار مسکن کاملا متوقف شده است. چراکه همه بنگاهها تعطیل بودند و عملا بازدید مسکن ممکن نبود، مگر اینکه خریدار و فروشنده بین خودشان اقدام به نوشتن قولنامه میکردند. حالا هم بعد از گذشت تقریبا 15 روز از آغاز فعالیت بنگاهها، بسیاری با شک و تردید به بنگاه میآیند و تنها به سوال و جواب اکتفا میکنند. از طرف دیگر بازار آگهی خرید و فروش در فضای مجازی همچنان داغ است و روی کاغذ فروشندههای واقعی کاهش قیمت دادهاند تا زودتر ملک خود را به فروش برسانند. ناگفته نماند که ادامه سرازیر شدن سرمایهها به بازار بورس و خودرو، تشدید رکود مسکن را بهدنبال خواهد داشت.
این بنگاهدار در ادامه گفت: اصولا هرساله با اتمام مدارس بازار نقل و انتقال در حوزه رهن و اجازه افزایش مییافت. اما امسال بهدلیل بحران کرونا و بلاتکلیف بودن تاریخ اتمام مدارس، مستاجران بسیاری هستند که از مالکان، مهلت چند ماهه گرفتهاند. مالکان هم که میدانند درصورت تخلیه احتمال دارد ملکشان چندماهی خالی بماند، مخالفتی با تمدید چند ماهه مستاجر ندارند.
کاهش 50 درصدی خرید و فروش در بازار مسکن
علی مرادزاده رئیس اتحادیه مشاورین املاک مشهد در واکنش به شرایط موجود در بازار گفت: بهدنبال تعطیلی واحدهای مشاورین املاک از اواخر سال گذشته تا 23 فروردین ماه سال جاری، وضعیت این بازار در هالهای از ابهام فرورفته است و با وجود آغاز به کار بازار مسکن، هنوز شاهد حرکت جدیدی در این بازار نیستیم. اما این احتمال وجود دارد که بعد از بحران کرونا، شاهد افزایش قیمت ها در بازار مسکن باشیم.
طی دو ماه گذشته، با کاهش بیش از 50 درصدی معاملات مسکن نسبت به همین بازه در سال قبل مواجه بودیم. البته این موضوع تنها در مشهد رخ نداده و در سراسر شهرهای ایران خرید و فروش مسکن تقریبا توقف کامل داشته است. آغاز ماه مبارک رمضان نیز یکی دیگر از دلایل تشدید رکود بازار مسکن در شرایط فعلی است.
رئیس اتحادیه مشاورین املاک مشهد در ادامه گفت: ساعت کار واحدهای مشاور املاک از تاریخ 23 فروردین ماه، از ساعت 10 صبح الی 6 بعدازظهر در نظر گرفته شده است. اما مردم بهصورت سنتی از 5 عصر برای بازدید املاک مراجعه میکنند و این موضوع باعث شده که مراجعین ساعت 6 عصر بهبعد را از دست بدهیم.
اوج بازار نقل و انتقال در حوزه رهن و اجاره
رئیس اتحادیه مشاورین املاک مشهد در ادامه اظهار کرد: باتوجه به شرایط فعلی و بهدلیل رعایت مسائل بهداشتی، امکان بازدید از خانهها کم شده و مردم رغبتی برای بازدید منازلشان ندارند. از طرفی ، باتوجه به تعطیلی موقت مدارس و شروع دیرتر بازار نقل و انتقال؛ احتمال میدهیم که مرداد ماه، اوج بازار نقل و انتقال در حوزه رهن و اجاره باشد.
احتمال افزایش قیمت آپارتمانهای کهنه
مرادزاده در پایان به احتمال افزایش قیمت آپارتمانهای کنهساز اشاره داشت و گفت: از آنجایی که بعد از رفع محدودیتهای کرونایی، دیگر آپارتمان نوسازی برای ارائه وجود ندارد، قیمتها افزایش خواهد یافت. از طرف دیگر، بهدلیل افزایش قیمت مصالح و عدم رغبت سازندگان برای ساختوساز جدید، این احتمال وجود دارد که قیمت آپارتمانهای کهنه، افزایش یابد.