یکشنبه 06 مهر 1399

بررسی علل افزایش افسارگسیخته نرخ ارز و تاثیر آن بر بازار مسکن

بررسی علل افزایش افسارگسیخته نرخ ارز و تاثیر آن بر بازار مسکن

در حالیکه رشد افسارگسیخته­ ی نرخ ارز در هفته­ های اخیر از نظر مسئولین ناپایدار و گذرا تلقی شده است، همچنان شاهد افزایش نرخ ارز هستیم و وعده آن­ها در خصوص کاهش نرخ ارز محقق نشده است.

رئیس کل بانک مرکزی اما ابراز امیدواری کرد که با افزایش عرضه ارز در سامانه نیما و برطرف شدن تقاضاهای انباشته شده ماه­ های قبل، التهابات این بازار فروکش کند.

مهمترین علت افزایش نرخ ارز در ماه­های اخیر

نرخ ارز از جمله نرخ دلار در ماه­ های اخیر به شکل افسار گسیخته­ ای افزایش داشته است به طوری که در مقایسه با ماه­ های پایانی سال 98 بیش از دو برابر رشد کرده و در روز­های اخیر به 21 هزار و 650 تومان در صرافی­ های بانکی رسیده است.

با وجود آنکه صرافی­ های بانکی بایستی متعادل کننده نرخ ارز در بازار باشند به دلیل کمبود عرضه ارز، در حال حاضر نرخ ارز در صرافی­ های بانکی تفاوت چندانی با بازار آزاد ندارد.

رئیس کل بانک مرکزی بر این باور است که دلیل اصلی التهابات بازار ارز، عدم تعادل در عرضه و تقاضا می ­باشد.

شیوع ویروس کرونا در ماه­ های اخیر و انباشته شدن تقاضا برای دریافت ارز از یک سو و کاهش صادرات به دنبال اعمال قرنطینه و به تبع آن کاهش عرضه ارز در بازار از سوی دیگر، این عدم تعادل را رقم زده است. کاهش قیمت نفت و به دنبال آن کاهش قیمت محصولات پتروشیمی صادراتی نیز یکی از عوامل مؤثر بر کاهش عرضه ارز در بازار بوده است.

وی معتقد است که جو روانی پس از تصمیم آژانس انرژی اتمی و صادر شدن قطعنامه علیه ایران نیز بر عدم تعادل بازار ارز مؤثر بوده است.

رئیس جمهور نیز اظهار داشت که نوسانات و آشفتگی این روزهای بازار ارز ناشی از عملیات روانی بین المللی علیه ایران و ایجاد نگرانی غیر واقعی میان عموم مردم می­باشد. شایان ذکر است که کاهش سود بانکی، افزایش تورم انتظاری و نگرانی مردم از کاهش ارزش بیش­تر ریال نیز در افزایش تقاضا برای ارز مؤثر بوده­ اند.

امکان کاهش نرخ ارز

رئیس کل بانک مرکزی ابراز امیدواری کرده که با افزایش عرضه ارز در سامانه نیما و برطرف شدن تقاضاهای انباشته شده ماه ­های قبل، التهابات این بازار فروکش کند.

وی اظهار داشت که خبرهای خوبی از آزادسازی منابع مسدود شده بانک مرکزی رسیده است، همچنین گزارش­ هایی حاکی از افزایش صادرات نفت و مشتقات آن و صادرات غیرنفتی وجود دارد؛ لذا به زودی امکان افزایش عرضه ارز در بازار فراهم خواهد شد که منجر به متعادل شدن بازار ارز می­شود.

بیشتر بخوانید 
بازار سهام، پیشتاز بازارهای ایرانی

تأثیرپذیری افزایش قیمت ­ارز در بازارهای موازی مانند مسکن

به گفته­ رئیس کل بانک مرکزی، بازارهای موازی از جمله بازار مسکن، بورس، خودرو و طلا از یکدیگر تأثیر می­ پذیرند.

به عبارت دیگر، با افزایش قیمت در یک بازار، سایر بازارها نیز واکنش نشان داده و افزایش قیمت به این بازارها نیز سرریز می­ شود.

همانطور که مشهود است رشد سرسام آور شاخص بورس در ماه­ های اخیر با یک تأخیر اثر خود را بر سایر بازارها نشان داده است.

همچنین افزایش قیمت بازار ارز بر گرانی و افزایش سرسام آور قیمت مسکن تاثیر گذاشته است. به طوریکه کمتر فردی توانایی خرید مسکن را دارد.

بنابراین لازم است که نظارت بیش­تری بر بازارها صورت گیرد و از رشد بی وقفه و ناگهانی قیمت­ ها در هر یک از این بازارها جلوگیری شود.

تاثیر افزایش نرخ ارز بر بازار مسکن

راهکارهای به تعادل رساندن بازار ارز

نظارت بر بازارهای مختلف از جمله بورس، کالا و خودرو و جلوگیری از رشد غیرمنطقی قیمت­ها در این بازارها از سرریز افزایش قیمت به بازار ارز هم پیشگیری خواهد کرد.

دبیر کمیسیون حقوقی بانک­ ها و مؤسسات اعتباری در این خصوص اظهار داشت که رونق بازار بورس می­تواند تقاضای ارز را کاهش داده و در متعادل ساختن بازار ارز مؤثر باشد به شرطی که رونق بازار بورس در نتیجه­ی افزایش کیفیت شرکت­ های بورسی باشد و نه به دلیل فعالیت­ های سوداگرایانه­­ بورس بازان و سفته­ بازان.

افزایش شفافیت در بازار ارز و آزادسازی نرخ ارز نیز می­ تواند کنترل بر این بازار را بهبود ببخشد؛ چرا که تجربه ثابت کرده که تخصیص ارز ارزان به واردات کالاهای اساسی سیاست کارآمدی نبوده است.

بنابراین لازم است که شفاف سازی درآمدهای ارزی صورت گیرد و تخصیص ارز هدفمند شود. نظارت مستقیم بانک مرکزی و مراجع قضایی بر مصرف ارزهای دولتی و برخورد قاطع با متخلفین ارزی می­تواند به ساماندهی این بازار آشفته کمک نماید.

از علت های افزایش نرخ ارز، مدیریت تورم انتظاری است

همچنین مدیریت تورم انتظاری و جلوگیری از خلق بیش­تر پول بدون پشتوانه می­ تواند در به آرامش رساندن بازارها مؤثر باشد.

در این میان رئیس جمهور نیز معتقد است که اگر صادرکنندگان به تعهد خود عمل نموده و ارز حاصل از صادرات را به چرخه اقتصاد باز گردانند این بازار به تعادل و آرامش می­ رسد.

با توجه به اثر سیاست­ های خارجی در افزایش نرخ ارز، لازم است که ارتباط اقتصادی کشور با کشورهای همسایه تقویت شود تا بتوان بازارهای صادراتی بیش­تری برای محصولات داخلی شناسایی کرده و مقاصد صادراتی کشور گسترش یابد.