به گزارش ملک هفت به نقل از اعتماد، صنعت ساختمان در طول دهه‌های گذشته همواره نام خود را به عنوان یکی از اصلی‌ترین بخش‌های مولد اقتصادی ایران ثبت کرده میباشند. براساس برآوردها سهم این بخش در تولید ناخالص داخلی کشور بیش از 10درصد میباشد و همزمان تعداد زیادی از اصناف و حوزه‌های وابسته به ساختمان در مجاورت بازار مسکن فعالیت مینمایند. از این رو در سال‌های اخیر، هر بار بازار مسکن به رونق رسیده، تاثیر خود را در آمار نهایی عملکرد اقتصادی کشور نشان داده و هر بار دوره جدیدی از رکود در این بازار کلید خورده، مثبت ماندن رشد اقتصادی کلان کشور نیز دشوار شده میباشد. جدای از آن، باتوجه به مرکز بخش خصوصی در این بازار، بسیاری از تحولات کلان اقتصادی و سیاسی که دولت را تحت‌تاثیر خود قرار داده، لزوما بر بازار مسکن نیز تاثیر همزمانی نخواهد داشت ولی با این وجود، بازار مسکن از سال قبل یک تغییر مسیر مهم داد و همزمان با ازدیاد قیمت ارز و آغاز برخی تلاطم‌های اقتصادی، روند ازدیاد قیمت جدی را آغاز کرد. به دنبال این اتفاق، در طول یک سال از ماه‌های آغازی سال گذشته تا تابستان سال 98، قیمت مسکن ناگهان روند تنزلی به خود گرفت و خانه در کلانشهری مانند تهران، در یک سال بیش از صددرصد گران شد. مانند سابقه تجربه‌های سال‌های قبل، با ازدیاد ناگهانی قیمت‌ها آغاز دوره جدیدی از رکود دور از تصور نبود. با بالا رفتن قیمت‌ها، تسهیلات دولت اثربخشی خود را از دست داد و بخش قابل‌توجهی از جامعه قدرت خرید لازم برای باقی ماندن در بازار را نداشتند.
آمار عملکرد بازار مسکن در یک سال اخیر نیز نشان می‌داد که با وجود حفظ بخش قابل‌توجهی از معاملات در مناطق گرانقیمت شهر، مناطق ارزان‌قیمت دوره جدیدی از رکود را تجربه کردند. هرچند به نظر می‌رسید با حفظ شرایط و باوجود کاهش تقریبی قیمت‌ها، بازار سال 98 را با رکود به اتمام برساند اما آمارهایی که از سوی وزارت راه و شهرسازی در آذر و دی ماه امسال منتشر شد، بخش زیادی از این تحلیل‌ها را ابطال کرد. براساس آمارهای ارایه شده، میزان معاملات مسکن تهران در آذر ماه امسال، بیش از 137درصد در مقایسه با آبان ماه ازدیاد پیدا کرد و قیمت مسکن نیز که چند ماه یا ثابت مانده بود یا کاهشی تقریبی را تجربه می‌کرد، رشدی دوباره را پشت‌سر گذاشت. در دی ماه نیز این روند حفظ شد و هم معاملات و هم قیمت مسکن، ازدیاد یافت. براساس آمارهای ارایه شده میانگین قیمت مسکن تهران در هر متر به بیش از 13 میلیون و 800 هزار تومان رسید تا رکوردی جدید در این زمینه ثبت نماید.
ابهام‌های بازار در سال 99
هر چند تا مشخص نشدن وضعیت بازار در بهمن و اسفند، نمی‌توان حرکت رخ داده در بازار در دو ماهه آذر و دی را تحلیل نمود اما در عین حال برهم خوردن پیش بینی هایی که از رکود حکایت مینماید ارایه تصویری دقیق از بازار سال آتی را دشوار کرده میباشد.
کاوشگران بازار می‌گویند وضعیت بازار از چند سناریوی اصلی خارج نمیباشد. اگر اتفاقات رخ داده در دو ماه اخیر را یک حرکت زودگذر درنظر بگیریم، یک احتمال مداومت شرایط رکود در بازار میباشد. باتوجه به رشد قیمت‌ها در سال گذشته و کم شدن قیمت خرید قدرت خرید مردم و همزمان با کاهش سطح اثرگذاری تسهیلات دولتی کمک هزینه خرید خانه، این تصور که معاملات مسکن بار دیگر تنزل یافته و به رکود نزدیک شود، خارج از تصور نمیباشد. تحلیل دیگر ارایه شده درباره بازار، قیمت‌ها و معاملات مسکن را در ارتباط با سایر بازار‌ها تحلیل مینماید. باتوجه به ازدیاد قابل‌توجه سطح نقدینگی سرگردان در اقتصاد ایران، در سال‌های گذشته سفته‌بازان و سودجویان که در کوتاه‌مدت به دنبال ازدیاد قابل‌توجه درآمدهای‌شان بوده‌اند، ناگهان به یک بازار ورود کرده و با برهم ریختن نظم آن، سودجویی مینمایند. در این کاوش در صورتی که بازاری همانند بورس جذابیت خود را ازدست بدهد و ثبات قیمتی در بازار طلا و ارز حفظ نمایند، احتمال آنکه بار دیگر سفته‌بازان به بازار مسکن ورود نمایند، ازدیاد خواهد یافت. در همچنین شرایطی، همزمان با حفظ رکود در میان در خواست کنندگان واقعی مسکن، تورمی جدید در بازار رخ خواهد داد که قطعا اتفاق مثبتی نمیباشد. کاوش دیگری که وجود دارد، حفظ شرایط فعلی میباشد. یعنی در شرایطی که ثباتی تقریبی در قیمت‌ها حفظ خواهد شد، در برخی ماه‌ها رکود به بازار می‌رسد و در بعضی ماه‌ها، امکان ازدیاد قیمت و معاملات به شکلی محدود وجود خواهد داشت .
وابستگی مسکن به سایر عوامل
محمد مهدی مافی، کارشناس بازار مسکن میفرماید: برای ارایه کاوشی دقیق از شرایط بازار در ماه‌های پیش‌رو باید تصویری روشن از آتی اقتصاد کلان ایران و سایر عوامل اجتماعی و سیاسی داشت و باتوجه به نامشخص بودن شرایط آنها، اینکه در بازار مسکن چه اتفاقی رخ دهد نیز دقیقا قابل ارزیابی نمیباشد.
به گفته او باتوجه به ازدیاد قابل‌توجه سطح نقدینگی، این تصور که احتمال کم شدن قیمت‌ها در مدتی کوتاه وجود دارد قدری دور از ذهن میباشد و به نظر تلاش برای حفظ شرایط و برنامه‌ریزی برای ازدیاد حمایت از اقشار کم‌درآمد عملی‌ترین گزینه پیش‌رو خواهد بود.
مافی با بیان اینکه نمی‌توان برای بازار مسکن سقف قیمتی درنظر گرفت، فرمودند: متاسفانه در برخی کاوش ها این‌طور عنوان می‌شود که باتوجه به افزدیاد صددرصدی قیمت، دیگر بازار به سقف قیمتی خود را رسیده و خبری از یک ازدیاد جدید نخواهد بود. این در حالی میباشد که بازاری همانند مسکن اساسا سقف قیمتی ندارد و در جامعه‌ای که نقدینگی در آن همواره رو به ازدیاد میباشد، بالا رفتن دوباره قیمت خانه را نمی‌توان منتفی دانست.
به گفته این کارشناس، آنچه در دو ماهه گذشته رخ داده نیز وابسته به سایر عوامل اقتصادی و سیاسی میباشد.
جامعه با کاوشی که از شرایط خواهد داشت، به یک بازار اقبال نشان داده و به یک بازار پشت مینماید. باید برای رسیدن به علت دقیق ازدیاد قیمت‌ها و معاملات در ماه‌های اخیر، شرایط کلان اقتصادی را کاوش کرد و برای سنجش وضعیت در آتی نیز همه عوامل کلان شرایط بازار را تعیین مینمایند.
اقتصاد ایران در سال‌های اخیر با شوک‌هایی مواجه شده و اصلی‌ترین شوک پشت‌سر گذاشته به سال 97 و همزمانی تحریم‌های جدید با برخی تلاطم‌های داخلی بازمی‌گردد.
هر چند در سال قبل دولت با مشکلات جدی مواجه بود اما مدیریت شرایط در سال 98، ثباتی تقریبی به بسیاری از حوزه‌های اقتصادی ایران بازگشت. بازار مسکن نیز این آرامش را به سبک خود تجربه نموده و در کنار کم شدن نوسانات شدید قیمت، ماه‌هایی را با رکود و ماه‌هایی را با رونق پشت‌سر گذاشته است. به نظر چگونگی مواجهه اقتصاد ایران با شاخص‌های کلان در سال آتی، وضعیت بازار مسکن را نیز مشخص خواهد نمود؛ بازاری که رکود، تورم یا بازگشت سفته‌بازان بخشی از سناریوهایی میباشد که برایش متصور میباشد.
دیدگاه‌ها