سه شنبه 11 آذر 1399
Flowers
شنبه 03 آبان 1399

تحلیل و بررسی شاخص دسترسی به مسکن در کشور ایران

تحلیل و بررسی شاخص دسترسی به مسکن در کشور ایران

هر چه شاخص دسترسی به مسکن بیشتر باشد، دسترسی خانوار به مسکن را محدودتر می کند. براین اساس، روند افزایشی این شاخص را می توان یکی از شاخص های ناکارآمدی بازار مسکن تلقی نمود.

معادله شاخص دسترسی به مسکن

این شاخص برابر "نسبت میانگین قیمت مسکن به میانگین درآمد سالانه خانوار" و نشان گر"میزان توانمندی خانوار در دسترسی به مسکن" است.

در واقع، طبق شاخص دسترسی به مسکن، می توان میزان سال های انتظار برای تملک یک مسکن از طریق پس انداز تمامی درآمد سالانه خانوار را برآورد کرد؛ برای مثال اگر شاخص دسترسی به مسکن در کشوری معادل ۵باشد، به این معنی است که قیمت مسکن به طور متوسط، ۵برابر درآمد سالانه یک خانوار است.

هر چه شاخص یاد شده بیشتر باشد، دسترسی خانوار به مسکن را محدودتر می کند. براین اساس، روند افزایشی این شاخص را می توان یکی از شاخص های ناکارآمدی بازار مسکن تلقی نمود.

بررسی شاخص دسترسی به مسکن طی دهه های گذشته در ایران

همان گونه که در جدول شماره ۳مشاهده میشود، متوسط شاخص دسترسی به مسکن در ایران طی دهه های گذشته، روندی افزایشی داشته و از رقم ۵.۶در سال ۱۳۷۱به ۹.۷در سال ۱۳۹۳افزایش یافته است.

نکته شایان توجه در این باره، آن است که آمار و اطلاعات ارائه شده از سوی مراکز مختلف، همچون بانک مرکزی جمهوری اسلامی و مرکز آمار درباره درآمد خانوار، تفاوت هایی با یکدیگر دارند؛ ضمن اینکه لحاظ یا عدم لحاظ درآمدهای غیر پولی خانوار می تواند موجب مزید تفاوت شود.

در خصوص قیمت مسکن نیز این مشکل به نوع دیگری وجود دارد؛ به گونه ای که تغییر در روش محاسبه قیمت مسکن از سال ۱۳۸۹به این سو، موجب افزایش ناگهانی قیمت ها پس از این سال و در نتیجه، افزایش غیرواقعی شاخص دسترسی به مسکن در این سال شده است.

جدول شماره3: نسبت قیمت واحد مسکونی به درآمد خانوار شهری در کل کشور

سال

درآمد ناخالص کل خانوار شهری کشور - ریال

درآمد ناخالص پولی خانوار شهری کشور - ریال

متوسط قیمت واحد مسکونی در شهرهای کشور - ریال

نسبت قیمت مسکن به درآمد کل

نسبت قیمت مسکن به درآمد پولی

1371

4,112,924

2,891,665

16,239,286

3.9

56

1372

5,375,311

3,862,311

16,900,000

3.1

4.4

1373

6,504,449

4,648,547

20,085,714

3.1

4.3

1374

8,323,276

5,927,121

26,814,286

3.2

4.5

1375

11,079,933

7,854,948

39,296,429

3.5

5.0

1376

14,535,846

10,525,478

44,807,143

3.1

4.3

1377

17,705,404

12,725,523

50,864,286

2.9

4.0

1378

21,538,568

15,681,201

58,242,857

2.7

3.7

1379

25,925,997

19,066,798

65,217,500

2.5

3.4

1380

31,674,194

23,616,290

84,167,500

2.7

3.6

1381

40,253,287

29,887,788

124,505,000

3.1

4.2

1382

46,130,551

33,983,082

170,640,000

3.7

5.0

1383

55,662,290

41,679,965

194,672,500

3.5

4.7

1384

66,517,276

50,840,987

227,507,813

3.4

4.5

1285

77,553,685

57,783,811

271,375,781

3.5

4.7

1386

96,764,463

68,874,365

428,655,469

4.4

6.2

1387

113,182,171

79,627,525

459,525,000

4.1

5.8

1388

123,948,935

88,961,431

551,025,000

4.4

6.2

1389

136,813,582

100,305,593

928,350,000

6.8

9.3

1390

167,196,835

123,615,147

1,072,500,000

6.4

8.7

1391

209,059,157

148,119,235

1,397,250,000

6.7

9.4

1392

276,867,379

191,622,863

1,874,533,679

6.8

9.8

1393

313,820,148

218,731,814

2,131,125,000

6.8

9.7

ماخذ: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران،وزارت راه و شهرسازی، محاسبات مولف

بیشتر بخوانید 
بررسی عوامل موثر در سرمایه گذاری بازار مسکن ایران

همان گونه که در جدول شماره ۳ملاحظه می شود، متوسط درآمد سالانه پولی خانوار در مناطق شهری ایران طی سال ۱۳۹۳، ۲۱۸.۷میلیون ریال و متوسط قیمت واحد مسکونی در مناطق شهری ایران ۲۱۳۱میلیون ریال بوده است،

 بر این مبنا، شاخص "دسترسی به مسکن "در سال مذکور برابر ۹٫۷است. به این معنی که در صورت پس انداز ۱۰۰درصد برآمد سال ۱۳۹۳و با فرض رشد متناسب قیمت های مسکن با درآمد خانوار، یک خانوار باید به طور متوسط ۹.۷سال برای خرید مسکن منتظر بماند.

بررسی مدت انتظار خانوار ایرانی برای خرید خانه

بدیهی است که فرض پس انداز کل درآمد خانوار، واقع بینانه نیست. براین اساس، چنانچه یک سوم از درآمد خانوار، برای خرید مسکن، پس انداز شود، طول دوره انتظار خرید مسکن، سه برابر شاخص دسترسی به مسکن خواهد بود. در واقع، طول دوره انتظار خرید مسکن، نشانگر مدتی است که خانوار با پس انداز یک سوم از درآمد خود، صاحب مسکن میشود.

نگاهی به روند این شاخص، طی دو دهه گذشته، حاکی از افزایشی بودن آن است؛ به گونه ای که طول دوره انتظار از حدود ۱۰سال در اواخر دهه ۷۰به حدود ۳۰سال در سال های اخیر رسیده است. به بیان دیگر در شرایط کنونی، سه دهه طول می کشد تا یک خانوار ایرانی بتواند با پس انداز ثلث درآمد خود، صاحب خانه شود!

نمودار شماره 4: طول دوره انتظار مسکن خانوار شهری در کل کشور

طول دوره انتظار مسکن خانوار شهری در کل کشور

ماخذ: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت راه و شهرسازی، محاسبات مؤلف

دانلود فایل pdf

اخبار مرتبط


ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.