ناتوانی دولت در کنترل قیمت مسکن
قیمتهایی که در بنگاههای املاک با آن مواجه میشویم شباهتی به گفته مسئولان ندارد و قیمتهای رهن و اجاره و حتی فروش به شدت بالاست. در این وضعیت، خانه اولیها دیگر نمیتوانند به فکر خرید خانه باشند؛ چرا که قدرت خرید آنها با سرعت رشد قیمت مسکن هماهنگ نیست. با ادامهی این شرایط تنها افرادی میتوانند اقدام به خرید مسکن کنند که از قبل صاحب خانه بودهاند.
در سالهای اخیر، دولت تلاشهای بسیاری در جهت متعادل کردن قیمت مسکن انجام داد. با این وجود هیچ کدام از سیاستهای دولت در رابطه با بازار مسکن کمکی به آن نکرد. طبق آمار در سال 77 میانگین قیمت هر متر مربع واحد مسکونی 150 هزار تومان بود. این مقدار در فروردین امسال به متری 15 میلیون و 300 هزار تومان رسیده است؛ یا به عبارتی قیمت مسکن از سال 77 تاکنون رشدی 102 درصدی داشته است.
با توجه به آمار، در سال 86 بیشترین رشد قیمت مسکن رخ داد که از متری 842 هزارتومان در سال 85 به یک میلیون و 166 هزار تومان در سال 86 رسید. در همان سال نیز دولت وقت، طرح مسکن مهر را ارائه کرد تا افرادی که توان مالی کمتری دارند نیز صاحب خانه شوند. اما این طرح به دلیل امکانات ناکافی و کیفیت غیرمطلوب برخی واحدها نتوانست نیاز افراد را تامین کند و آنگونه که پیشبینی شده بود اجرا نشد.
آیا تورم دلیل افزایش نرخ مسکن است؟
بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند که تورم عامل افزایش نرخ مسکن است. اما این امر نمیتواند عامل اصلی باشد؛ بلکه اقداماتی که سبب بیثباتی اقتصادی میشوند عامل اینگونه تلاطمهاست. اقداماتی نظیر اعطای وام برای تهیه مسکن بدون توجه به سایر بخشهای اقتصادی میتواند بر افزایش سطح عمومی قیمتها و در نهایت افزایش قیمت مسکن اثر بگذارد. بیتوجهی به تغییرات بازارهای موازی نیز میتواند عامل دیگری برای نوسانات قیمت مسکن باشد.
اجرای طرحهای تشویقی توسط دولت تنها میتواند مرهمی کوتاه مدت بر تلاطم بازار مسکن باشد. اینگونه طرحها نمیتواند جهش سالانه رشد قیمت مسکن را کنترل کند. با مروری بر نرخ تورم و میزان رشد قیمت مسکن در سالهای اخیر، میتوان مشاهده کرد که در برخی سالها نرخ تورم کاهش داشته ، اما رشد صعودی قیمت مسکن همچنان پابرجا بوده است.
اگر بخواهیم مثالی بر این مدعا بیاوریم، براساس آمار در سال 87 نرخ تورم 4/25 درصد بوده و میانگین قیمت هر متر مربع آپارتمان 1 میلیون و 862 هزار تومان بوده است. با اینکه در سال 94 نرخ تورم به 3/11 درصد رسید، میانگین قیمت هر متر مربع 4 میلیون و 189 هزار تومان بود.
از سال 92 برای مهار رشد صعودی مسکن اقدامات بسیاری انجام شد، اما به جز سالهای 88 و 89 که مسکن مهر به بهره برداری رسید، قیمت مسکن رشدی صعودی داشته است.
تاثیر نرخ ارز بر قیمت مسکن
با بررسی آمارهای موجود میتوان نتیجه گرفت که نرخ ارز از مهمترین عوامل نوسانات قیمت مسکن در سالهای اخیر است. کارشناسان عقیده دارند که پس از تشدید تحریمها علیه ایران و از اوایل دهه نود، نرخ ارز تاثیر مشهودی بر وضعیت قیمت مسکن گذاشته است.
از سال 89 تا 91 نرخ دلار از 1044 تومان به 2607 تومان رسید و به همین صورت میانگین قیمت هر متر مربع آپارتمان از 1 میلیون و 813 تومان به 2 میلیون و 926 تومان رسید. این روند همچنان ادامه دارد و رشد صعودی خود را حفظ کرده است. با مقایسه آمار به این نتیجه میرسیم که نرخ ارز نسبت به نرخ تورم به مراتب تاثیر بیشتری بر قیمت مسکن دارد.
وضعیت دهکهای پایین در بازار مسکن
نرخ مسکن بدون در نظر گرفتن تبعات آن برای دهک پایین جامعه در حال افزایش است. طبق آمار در سال 97 به طور میانگین 34 درصد از هزینه یک خانوار شهری صرف هزینه مسکن میشود. مسئله مهمی که مطرح است، ثابت ماندن نسبت خانوارهای اجاره نشین و صاحب مسکن است. با وجود کاهش نرخ تورم در سالهای 92 تا 97 نسبت 64 درصدی صاحب ملکان و 26 درصدی اجاره نشینان ثابت مانده بود.
بیشتر بخوانید
اجاره های خانه ها تا 30 درصد بالاترمیرود
کرونا و تاثیر آن بر اجاره نشین ها
پس از شیوع کرونا و محدودیتی که توسط وزارت راه در جابهجایی اعمال شد وضعیت اجاره نشینها نگران کننده شده است. طبق آخرین مصوبه ستاد مبارزه با کرونا مستاجران میتوانند تا پایان خرداد ماه در واحد های مسکونی اجارهای خود بمانند.
این اقدامات گرچه سبب حفظ جان افراد میشود اما در نهایت سبب ایجاد موج گرانی در قیمت اجاره و حتی خرید مسکن در تابستان امسال میشود. با اعمال این محدودیتها تعداد افرادی که متقاضی اجاره یا خرید مسکن هستند افزایش یافته و با توجه به اینکه بازار مسکن آمادگی مواجهه با این موج را ندارد در نتیجه سبب رشد صعودی قیمتها میشود.
در پی این رشد ناگهانی بیشتر افرادی که قصد خرید خانه را نیز دارند با توجه به رشد قیمتها همچنان مستاجر باقی میمانند. طبق گفته آلبرت بغزیان، کارشناس اقتصادی، تورم ارزش دارایی دهک پایین افراد را کاهش داده است و این افراد به ناچار باید با قیمت بیشتری مسکن اجاره کنند. این کارشناس اقتصادی فاصله شدید طبقاتی را عامل خانه دار نشدن افراد دهک پایین اجتماع میداند.
راهکار مردمی برای صاحبخانه شدن دهک پایین
تمام نوسانات قیمت بازار مسکن به سبب افزایش تورم نیست. تورم نیز نتیجه اقدامات مختلف در سایر بازارهاست. در این شرایط اقتصادی افراد سودجو وارد بازار مسکن شده تا ارزش دارایی های خود را حفظ کنند که در این صورت افراد دهک پایین نمیتوانند به راحتی صاحب مسکن شوند. ایجاد ثبات در بازارها تنها راهکاری است که در شرایط فعلی میتواند به بهبود وضعیت کمک کند.
ارسال نظر