Flowers
چهارشنبه 30 مهر 1399
چهارشنبه 26 شهریور 1399

مالیات، راهکار دولت برای حل معضل مسکن

مالیات، راهکار دولت برای حل معضل مسکن

برخی پیامدهای وضع مالیات بر خانه های خالی می تواند خروج سرمایه از کشور و سرمایه گذاری در خرید ملک در سایر کشورها یا روی آوردن به سرمایه گذاری در بازارهای موازی نظیر طلا و ارز باشد.

بنابراین چنین سیاستی ممکن است در کوتاه مدت به افزایش عرضه آپارتمان منجر شود اما در بلند مدت مشکل مسکن با شدت بیشتری بروز پیدا خواهد کرد و نیاز به اقدامات بیشتری از سوی دولت برای حل معضل مسکن می طلبد.

مشکل تأمین مسکن در سال های اخیر

دکتر تیمور رحمانی عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران معضل مسکن و سیاست وضع مالیات بر خانه های خالی را از جنبه های مختلف مورد تحلیل قرار داده است که در ادامه به شرح آن می پردازیم.

در گذشته افراد، در سال های ابتدایی شاغل شدن امکان خریداری مسکن و خانه دار شدن را داشتند اما امروزه حتی در سنین میانسالی هم این امر تحقق پیدا نمی کند.

به عنوان مثال حدود 20 سال پیش یک عضو هیأت علمی دانشگاه که تازه مشغول به کار شده بود با درآمد یک ماه خود می توانست حداقل یک متر آپارتمان در منطقه ای متوسط از تهران خریداری کند در حالی که اکنون این امر با مجموع حقوق حداقل 5 ماه وی امکان پذیر است.

این روزها سهم هزینه های مسکن در مخارج خانوار بسیار افزایش یافته و افراد ناچارند از صرف هزینه بر روی کالاها و خدمات دیگر مورد نیاز خود چشم پوشی کنند که این امر منجر به کاهش رفاه آن ها می گردد؛ این مسئله در شهرهای بزرگتر با اجاره بهای سنگین تر مسکن، نمود بیشتری دارد.

جابجایی های هر ساله مستأجران به دلیل افزایش شدید اجاره بهای مسکن و عدم توان پرداخت آن ها نیز آسیب های روانی و اجتماعی فراوانی برای آن ها به بار آورده است.

جهش قیمت مسکن هر چند سال یک بار  نیز امکان برنامه ریزی بلند مدت برای خرید مسکن را از مردم گرفته است.

ریشه و اساس مشکلات مسکن

مشکل مسکن در کشور به خصوص در 50 سال اخیر بیشتر تحت تأثیر و معلول بی ثباتی های اقتصاد کلان است.

در نیم قرن اخیر جهش های قیمت، قدرت خرید بسیاری از اقشار متوسط و ضعیف را از بین برده و باعث ثروتمند تر شدن دهک های بالای جامعه شده است؛ به این ترتیب نه تنها خرید مسکن بلکه اجاره مسکن هم برای بسیاری از اقشار جامعه نامیسر شده است.

حل مشکل تامین مسکن با وضع مالیات

راهکارهای انجام شده برای حل مشکل مسکن

با توجه به اینکه مشکل مسکن از بی ثباتی های اقتصاد کلان ناشی می شود؛ درمان آن نیز با کاهش بی ثباتی های اقتصاد کلان امکان پذیر خواهد بود و راهکار جایگزینی برای آن وجود ندارد.

راهکارهای اجرا شده دولت برای حل مشکل مسکن نظیر اعطای زمین ارزان قیمت، تولید انبوه مسکن، ارائه تسهیلات برای خرید مسکن و وضع مالیات، کارآمد نبوده اند؛ به دلیل آنکه هیچ یک از این اقدامات دشواری های تهیه مسکن را برای افراد تسهیل نکرده اند.

در واقع، در اجرای این سیاست ها عدالت برای تأمین مسکن رعایت نشده است به همین دلیل بسیاری از دلالان و ثروتمندان با پشتوانه های قوی توانسته اند از این سیاست ها سودجویی کنند.

بیشتر بخوانید اعطای وام ودیعه مسکن به مستاجران
چالش های طرح مالیات بر خانه های خالی

مشکلات طرح مالیات بر مسکن

بهره گیری از سیاست های مالیاتی برای حل مشکلات مسکن، امری عادی و مطابق با نظریه های اقتصادی است؛ چنان که بسیاری از کشورهای توسعه یافته نیز از این ابزار برای افزایش ساخت و ساز، کاهش سوداگری در بازار مسکن و فراهم کردن خرید مسکن برای اقشار آسیب پذیر بهره برده اند.

اما تصمیم های آنی و احساسی و پیگیری نکردن اجرای درست آن ها راه به جایی نخواهد برد.

طرح مالیات بر مسکن و خانه های خالی که اخیراً تصویب شده است یکی از مصداق های همین تصمیم های آنی و احساسی است.

در واقع در حال حاضر قانون مالیات بر خانه های خالی بر اساس اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم که در سال 1394 صورت گرفته وجود دارد اما تا به الان اجرایی نشده است.

بنابراین بهتر بود که قانون موجود اجرا می شد و نتایج آن مورد بررسی قرار می گرفت سپس در صورت نیاز تصمیم به وضع قانون جدید گرفته می شد.

تغییر پیاپی قوانین پایه، نه تنها مشکلی را حل نمی کند بلکه بسیاری از تصمیم های اقتصادی از جمله سرمایه گذاری را تحت تأثیر قرار می دهد.

از سوی دیگر، در حال حاضر گریزهای مالیاتی زیادی در خصوص پایه های مالیاتی وجود دارد که اگر پیگیری و حل و فصل شود بخش بزرگی از مشکلات مالی دولت را کاهش داده و می تواند برای حل مشکل مسکن نیز به کار گرفته شود.

همچنین فعالیت های زیادی در جامعه در حال انجام است که تماماً سوداگری بوده و سودی جز برای دلالان ندارد درحالی که بخش مسکن در اشتغال زایی و ایجاد ارزش افزوده نقش بسزایی دارد و طرح های مالیاتی این چنینی می تواند آسیب جبران ناپذیری بر این بخش مولد اقتصادی وارد آورد.

پیامدهای احتمالی وضع مالیات بر بخش مسکن

وجود تورم، جهش های قیمتی و نابرابری موجب شده است که افراد برای حفظ قدرت خرید خود به سرمایه گذاری در دارایی ها روی بیاورند و با اجرای چنین طرح های مالیاتی نمی توان پیامدهای تورم را از میان برد. نتیجه محتمل وضع مالیات بر خانه های خالی می تواند خروج سرمایه از کشور و سرمایه گذاری در خرید ملک در سایر کشورها نظیر ترکیه و امارات باشد.

بنابراین چنین سیاست هایی ممکن است در کوتاه مدت به افزایش عرضه آپارتمان منجر شود اما در بلند مدت مشکل مسکن با شدت بیشتری بروز پیدا خواهد کرد و نیاز به اقدامات بیشتری از سوی دولت برای حل معضل مسکن می طلبد.

پیامد احتمالی دیگر می تواند هجوم سرمایه به بازارهای موازی نظیر طلا و ارز و ایجاد عدم تعادل در این بازارها باشد.

بنابراین چنین استنباط می شود که سیاست گذاری برای حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی ساده نبوده و نیاز به مطالعه و تحقیق و بررسی تمام جوانب تصمیم های بالقوه دارد.

اخبار مرتبط

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.